NewAgeAstrology Magazine – Παρουσίαση Τεύχους 12 – Ο Πλανήτης Ουρανός – Πύρινος Κόσμος 28/6/2018

Παρουσίαση του 12ου τεύχους του NewAgeAstrology Magazine στο βιβλιοπωλείο Πύρινος Κόσμος στις 28 Ιουνίου 2018.

Ακούγονται με τη σειρά και μετά την Εισαγωγή:

– Χρίστος Λογαρίδης
– Ιωάννης Αντιώτης
– Γεωργία Αντωνίου
– Κωνσταντίνα Βλαχοπούλου
– Βασίλης Παπαδολιάς.

Advertisements
Posted in Περιοδικό NewAgeAstrology | Tagged | Σχολιάστε

Νέο τεύχος NewAgeAstrology Magazine

Posted in Περιοδικό NewAgeAstrology | Tagged | Σχολιάστε

Εισαγωγή στην Transpersonal Astrology – To ατομικό επίπεδο

Ήδη από την προηγούμενη δημοσίευση μας, φάνηκε η πορεία που θα ακολουθούσαμε στο επόμενο «επεισόδιο» της σειράς των άρθρων για την Transpersonal Astrology. Έχοντας ξεπεράσει τα προβλήματα επιβίωσης και έχοντας συλλέξει τους πόρους για την ανάπτυξη του ανθρώπινου είδους, η ανθρώπινη συνείδηση έφτασε κάποια στιγμή να αισθανθεί αρκετά ασφαλής σε φυσικό και συναισθηματικό επίπεδο, ώστε όπως λέει και η πυραμίδα του Maslow να θελήσει να αγγίξει και το στόχο της Αυτοπραγμάτωσης.

Ποιος είμαι Εγώ λοιπόν; Ποιος είμαι σε σχέση με τους άλλους; Με την οικογένεια μου; Με την πατρίδα που με γέννησε, με τον κόσμο που ζω και μεγαλώνω, με την εποχή που διανύουμε; Πώς τοποθετούμαι Εγώ σε σχέση με τους άλλους; Είναι ίσως περίεργο που η Αυτοσυνείδηση ακολουθεί ως στάδιο την ένταξη σε ομάδα, ωστόσο, αυτός είναι ο τρόπος που αναπτύσσεται η Συνείδηση όπως μας λέει κι η Ψυχολογία. Πρώτα αναγνωρίζει το μωρό τα πρόσωπα των δικών του και μετά αρχίζει και συνειδητοποιεί ότι τα πρόσωπα αυτά είναι διακριτά από τον εαυτό του. Συνεπώς η Ταύτιση προηγείται ως διαδικασία και η Απόσπαση έπεται.

Στο επίπεδο του πολιτιστικού πλαισίου η σημερινή κοινωνία αρχίζει να κινείται προς την κατεύθυνση της αναγνώρισης της Ατομικής Ταυτότητας. Το άτομο, όσο κι αν φαίνεται ότι η κοινωνία είναι παγκοσμιοποιημένη και καταλυτική, αποκτά όλο και περισσότερο επίδραση στα παγκόσμια πράγματα. Το βλέπουμε ανάγλυφα στις ατομικές ενέργειες ανθρώπων που έχουν τη δύναμη να γκρεμίσουν το παγκόσμιο σύστημα. Ο ιδρυτής των Wikileaks ξετινάζει το FBI και τη CIA με τις αποκαλύψεις του, ο Τάδε χάκερ ρίχνει το σύστημα της NASA, ο τάδε ανώνυμος τηλεθεατής ή blogger βγαίνει στο γυαλί της Τηλεόρασης ή στο Internet και κάνει μία αποκάλυψη που γκρεμίζει κυβερνήσεις. Αν και παγκοσμιοποιημένη, η σημερινή εποχή ποτέ δεν έδωσε περισσότερα εργαλεία στο άτομο και δύναμη να γκρεμίσει ολόκληρο το σύστημα.

Στο Ατομικό Επίπεδο ωστόσο η ζωή δεν είναι απλή ούτε εύκολη. Ξεφεύγοντας από τον άξονα 4ου/10ου η ζωή μας δεν έχει πλέον ασφάλειες. Δεν υπάρχει σιγουριά, ούτε γαλήνη. Κινούμενοι στον άξονα 5ου /11ου κάνουμε οικογένεια τους φίλους και ξεχνάμε τους δεσμούς αίματος για χάρη των πνευματικών. Αντλούμε ασφάλεια από την ίδια τη δημιουργικότητα μας και ξέρουμε ότι μόνο στα δικά μας πόδια μπορούμε να στηριζόμαστε πλέον για να προχωρήσουμε (άντε και των φίλων μας). Η προσωπική δύναμη και αυτοέκφραση γίνεται το ζητούμενο, όπως εκφράζεται μέσα από την προσωπική δημιουργία. Οι οικογενειακοί και επαγγελματικοί δεσμοί γίνονται εμπόδια που πρέπει να ξεπεραστούν κι όχι Θεσμοί που προσφέρουν προστασία και Καταξίωση.

Είναι μία ζωή δύσκολη για τους περισσότερους, που απαιτεί Κότσια, που οι περισσότεροι δεν έχουμε. Συχνά οι άνθρωποι αυτοί χαρακτηρίζονται από μας τους υπόλοιπους Καιροσκόποι, Τυχοδιώκτες, Αναρχικοί. Δεν έχουμε σκοπό να εξωραΐσουμε βέβαια την Παρανομία, αλλά συχνά πολλοί από αυτούς γίνονται παράνομοι, επειδή απλά το Σύστημα δεν επιτρέπει να λειτουργήσουν αλλιώς. Όπως και στην αρχαία Εποχή μία αδυσώπητη σύγκρουση υπάρχει ανάμεσα στους Ανθρώπους που έχουν περάσει στο Ατομικό Επίπεδο (αυτή τη στιγμή δεν είναι η πλειοψηφία, ίσως να είναι το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού με μεγαλύτερα ποσοστά στη Δύση) και αυτούς που μένουν ακόμη στην Ασφάλεια της Συλλογικότητας.

Η σύγκρουση έχει πολλά πρόσωπα, από τα οποία αυτά που περιγράψαμε είναι μόνο τα φανερά. Πιο ύπουλη είναι η εκδίκηση του Συλλογικού Επιπέδου όταν καταφέρνει να «ενσωματώνει» επαναστατικές κατακτήσεις. Είναι η μέθοδος της αλλοτρίωσης που διαφθείρει την πρωτοτυπία και την καινοτομία. Κάτι που εμφανίζεται ως καινούριο υιοθετείται αμέσως, γίνεται Mainstream και Κανόνας. Τα δικαιώματα των Μειονοτήτων χάνουν το Πνεύμα τους με το που γίνονται Νόμοι, γινόμενοι έτσι καταπιεστές πλέον της Πλειοψηφίας. Τα δικαιώματα των αδύναμων ομάδων (γυναίκες, παιδιά, ανάπηροι, ψυχολογικά ασθενείς) γίνονται Φόβητρο για όσους θέλουν να είναι Politically Correct και έτσι χάνουν την ουσία τους και γίνονται Διατάξεις και Άρθρα της Νομοθεσίας.

Οτιδήποτε ενσωματώνεται στον άξονα Σελήνης / Κρόνου γίνεται Γράμμα και χάνει το Πνεύμα. Αυτή είναι η χειρότερη εκδίκηση του Παλιού Συστήματος που «κλέβει» από την ίδια τη Δημιουργικότητα των ανθρώπων και τους χρησιμοποιεί για να διαιωνίζεται.

Ο Ήλιος στο Συλλογικό Επίπεδο

Κάτι που δεν είπαμε μελετώντας το Συλλογικό Επίπεδο είναι ο Ήλιος ως Ταυτότητα μας «αποδίδεται» από τους άλλους. Δεν είναι ο πραγματικός Ήλιος μας δηλαδή, ο πραγματικός Εαυτός μας. Το έχουμε ξαναπεί σε άλλη αρθρογραφία ότι ο Ήλιος μας είναι ζητούμενο στην εποχή μας κι όχι δεδομένο. Ο Ήλιος που μας «αποδίδεται» στο Συλλογικό Επίπεδο παίρνει διάφορα ονόματα με το Rudhyar να αναφέρεται στη διαφορά του Προσώπου (Person) από το Άτομο (Individual). Το πρόσωπο είναι μία Μάσκα που μας αποδίδουν με διάφορους τρόπους, μεταξύ των οποίων το ίδιο το βαφτιστικό μας Όνομα. Έχουμε σκεφτεί άραγε ποτέ ότι το Όνομα μας δεν έχει επιλεγεί από μας; Ότι κάθε φορά που κάποιος το προφέρει προβάλλει επάνω μας όλες τις σκέψεις που έχει στο συνειδητό και το υποσυνείδητο του για αυτό το όνομα; Ακόμη και παροιμίες έχουν βγει για τους Γιάννηδες, ενώ οι Δημήτρηδες θεωρούνται γενικώς «καλά παιδιά».

Εκτός από το όνομα όμως υπάρχουν κι άλλες ταμπέλες. Οι ζωδιακές με τις μηνιαίες προβλέψεις που εμείς οι ίδιοι κάνουμε είναι ίσως κι αυτές άλλο ένα είδος ταμπέλας. Ζούμε πίσω από ταμπέλες και ζητάμε από τους Αστρολόγους να μας πουν «ποιοι είμαστε».

Ο Ήλιος στο Συλλογικό Επίπεδο λοιπόν ΔΕΝ είναι ο πραγματικός εαυτός μας. Είναι μία μάσκα που μας έχουν αποδώσει με σκοπό να μας «δώσουν» μία ατομική ταυτότητα. Που δεν είναι η πραγματική μας όμως, γιατί δεν την έχουμε επιλέξει εμείς. Τη φοράμε σα ρούχο, για να μη δυσαρεστήσουμε τους άλλους και την παίζουμε σαν ρόλο. Ας δούμε όμως πώς αναδύεται στους χάρτες η σύγκρουση Συλλογικού και Ατομικού Επιπέδου.

Παραδείγματα

Ίσως ένα από τα πιο τραγικά παραδείγματα αυτής της αδυσώπητης σύγκρουσης είναι η περίπτωση της Λαίδης Νταϊάνα. Στο γενέθλιο χάρτη της Λαίδης αποκαλύπτονται ανάγλυφα οι δύο θεωρήσεις, του Συλλογικού και του Ατομικού Επιπέδου.

Πριγκήπισσα Νταϊάνα

Γέννηση: 1 Ιουλίου 1961, 7:45 μμ, Σάντριγκαμ, Αγγλία (2)

Κοιτάζοντας το χάρτη της Νταϊάνα βλέπουμε ένα Ήλιο στον Καρκίνο. Είναι η απόδοση του προσωπείου της Μάνας (της καλής μάνας που φροντίζει τα παιδιά της όπως την ήθελε το σύστημα). Ένας ρόλος που τον έπαιξε η Νταϊάνα γι’ αρκετό καιρό. Και τον έπαιξε και για τα παιδιά του υπόλοιπου κόσμου. Κάνοντας την Καλή Νεράιδα.

Παράλληλα στο χάρτη υπάρχει κι ένας ισχυρός Κρόνος. Στον Αιγόκερω. Στην ακμή του 2ου οίκου. Που δηλώνει ότι για να βρει την οικονομική ασφάλεια μπορεί να επιδίωξε να μπει στο σύστημα και να μείνει εκεί. Η Σελήνη βοήθησε στη διεξαγωγή ενός λευκού γάμου. Είμαι μαζί με έναν άντρα που δε χρειάζεται να κοιμάμαι. Δεν τον αγαπώ. Σε ένα σπίτι που είμαστε μαζί και χώρια. Και με βολεύει γιατί νιώθω ασφάλεια στα άλλα ζητήματα που προσφέρει ο Κρόνος.

Η Σελήνη της στον Υδροχόο της δίνει το δεύτερο δρόμο της αρμονικής συνύπαρξης που είναι μέσω της συναισθηματικής αποστασιοποίησης. Η Νταϊάνα βλέπει και δε μιλά. Δείχνει να ανέχεται αλλά στην πραγματικότητα μένει μακριά αποκομμένη συναισθηματικά από το περιβάλλον της.

Ο ίδιος χάρτης όμως όταν ο άνθρωπος επικεντρωθεί στο Ατομικό Επίπεδο διαβάζεται αλλιώς. Μετά την υπαρξιακή της κρίση, η Νταϊάνα γίνεται πραγματική Καρκίνος, Σελήνη, γυναίκα, Εκάτη, Κυβέλη. Βγάζει το δηλητήριο της ερωτικά ανικανοποίητης γυναίκας στα μέσα ενημέρωσης. Παρατάει άντρα και παιδιά, δημιουργεί τη δική της Εστία και αναζητά την ερωτική ικανοποίηση της φύσης της στο νεαρό άντρα. Δεν είναι πλέον η καλή μαμά, αλλά η γυναίκα που ακούει τη φύση και τις ορμόνες της (το ζώδιο του Καρκίνου προορίζεται μεταξύ άλλων στο να «μάθει» η γυναίκα την ορμονική φύση της και πώς αυτή επηρεάζει τη συναισθηματική της διάθεση).

Στην πορεία της ατομικοποίησης της κάποιοι από τους λεγόμενους κακεργέτες στο συλλογικό επίπεδο όπως ο Άρης, γίνονται ξαφνικά σύμμαχοι. Όσο ήταν ενταγμένη στο σύστημα και δε μιλούσε (Σελήνη στον Υδροχόο) ο Άρης σε σύνοδο με τον Πλούτωνα στον 9ο συμβόλιζε τα δηλητηριώδη σχόλια των Μέσων ή των Αριστοκρατών στα Σαλόνια, που την πλήγωναν. Όταν επικεντρώθηκε στον Ήλιο της όμως λειτούργησε το εξάγωνο του Άρη, στηρίζοντας τις επιλογές της μέσω διαρροών που η ίδια προκάλεσε και χρησιμοποιώντας τα μέσα προς όφελος της. Τότε «ποδοπάτησε» η ίδια τη Σελήνη, αφήνοντας πίσω της το αδιάφορο και μη υποστηρικτικό οικογενειακό περιβάλλον.

Κατά το Rudhyar στο Ατομικό Επίπεδο αρχίζουμε επίσης για πρώτη φορά να αντλούμε «Υποδείγματα-Πρότυπα» από τους Εξωκρόνιους. Οι περισσότεροι από μας που ασχολούμαστε με τη Μεταφυσική ή τον Εσωτερισμό ή την Αστρολογία δεν έχουμε καμία απολύτως ιδιαίτερη ψυχική δύναμη. Δεν είμαστε σε τίποτα διαφορετικοί από τους άλλους, παρά μόνο από το γεγονός ότι θέλουμε με κάποιον τρόπο να διαφοροποιηθούμε. Κατά το Rudhyar αυτή η διαφοροποίηση περνάει από το δρόμο των εξωκρόνιων. Άλλος με την Επανάσταση, άλλος με τη Θρησκεία ή το Ρέικι (ή τα Ναρκωτικά) άλλος με την Παραβατικότητα ή ασκώντας Σεξουαλική Επίδραση στους Άλλους, όλοι δεν κάνουμε τίποτα άλλο παρά να προσπαθούμε να δυναμώσουμε τον Ήλιο μας, να συλλέξουμε προσωπική δύναμη. Για να ξεφύγουμε από τα «δεσμά» της ισοπεδωτικής ομοιομορφίας της εποχής μας.

Στην περίπτωση της Νταϊάνα το πρότυπο ήρθε από τον Ποσειδώνα. Όσο ήταν επικεντρωμένη στο Συλλογικό Επίπεδο, αδυνατούσε να τον χρησιμοποιήσει. Τη χρησιμοποιούσαν άλλοι σαν αντικείμενο πρότυπο για να κάνουν τη δουλειά τους. Όταν επικεντρώθηκε Ατομικά όμως χρησιμοποίησε τον Ποσειδώνα για να «μαγέψει» τον κόσμο και να μειώσει τις αντιδράσεις για τις ενέργειες της. Χρησιμοποίησε κι εδώ το σύστημα προς όφελος της, για να απαγκιστρωθεί από τα «δεσμά» του και να νιώσει ελεύθερη. Άντλησε προσωπική δύναμη από την επίδραση που είχε στον κόσμο για να ξεφύγει (το Μεσουράνημα έχουμε ξαναγράψει σε άλλο άρθρο ότι μπορεί να έχει κι αυτό δύο όψεις, την επιβολή του γονικού προτύπου στην αρχή, αλλά αργότερα και την έξοδο κινδύνου για να ξεφύγουμε από τις ατέλειωτες επαναλήψεις λαθών και μοτίβων στη ζωή μας).

Η Νταϊάνα όμως δεν είναι το μόνο παράδειγμα «Μεταμόρφωσης» (έτσι ονομάζει ο Rudhyar την μετάβαση από το Συλλογικό Επίπεδο στο Ατομικό). Κι ο ίδιος ο Κάρολος, αν και με μεγάλη καθυστέρηση πέρασε από μία τέτοια φάση ζωής. Κι ακόμη παλεύει να στηριχτεί στον Εαυτό του.

Με τη Σελήνη κυρίαρχη στο χάρτη του στο Μεσουράνημα η βασιλική οικογένεια έχει πολύ ισχυρή επίδραση ως «σύστημα» πάνω στην ατομικότητα του. Η μητέρα βασίλισσα που κυβερνά τα πάντα είναι ο ένας τρόπος που έχει να λύνει τα θέματα του. Ο άλλος τρόπος είναι ο Κρόνος του στην Παρθένο. Ο θεσμικός ρόλος του ακολούθου στον οποίο έχει υπάρξει όλα αυτά τα χρόνια. Δεν είναι ο άνθρωπος που προβάλλεται θεσμικά όπως η Νταϊάνα, αλλά εκείνος που έχει θεσμικά ένα δευτερεύοντα ρόλο πάντα πίσω από τους πρωταγωνιστές.

Ο χαρακτήρας που είχε αποδώσει το περιβάλλον στον Κάρολο ήταν ένας Ήλιος στο Σκορπιό. Ο άνθρωπος που δε μιλούσε, δε φαινόταν, δεν υπήρχε. Έκανε αρκετές γκάφες (σύνοδος με το Χείρωνα), που εξέθεταν την οικογένεια (χιαστί με τη Σελήνη) και μέσα από αυτές κυρίως διαγραφόταν το προσωπικό του προφίλ.

Στην πορεία ωστόσο ο Κάρολος χρησιμοποίησε τη δύναμη του Ήλιου για ατομικοποιηθεί διαφορετικά. Ερωτεύτηκε την Καμίλα (Ήλιος στην ακμή του 5ου) και κράτησε μυστική τη σχέση του από τους πάντες (Ήλιος στο Σκορπιό) διατηρώντας έτσι ένα μέρος της ζωής του μόνο για τον εαυτό του. Στην πορεία αυτή αγνόησε τη μητέρα του προκαλώντας της κάποια δυσαρέσκεια χωρίς όμως να συγκρουστεί ευθέως μαζί της (χιαστί με τη Σελήνη), ενώ χρησιμοποίησε και τη δύναμη του Ουρανού στον Καρκίνο, ανατρέποντας το συλλογικό πρότυπο (σύνοδος με ακμή 12ου) του καλού οικογενειάρχη. Ο Άρης στον 5ο από κακεργέτης μετατράπηκε σε διέξοδος διαφυγής για την προσωπική του έκφραση μέσω του έρωτα.

Οι ίδιες όψεις, οι ίδιες θέσεις. Το μόνο που αλλάζει είναι η επικέντρωση. Και ανάλογα με το πλαίσιο αναφοράς που χρησιμοποιούμε κάποιοι πλανήτες από κακεργέτες γίνονται υποστηρικτικοί. Αυτή είναι η κεντρική ιδέα της ανάλυσης στο στάδιο της «Μεταμόρφωσης».Κι αυτό που διαπιστώσαμε από τα παραδείγματα της Λαίδης Νταϊάνα και του Πρίγκιπα Κάρολου είναι πώς μπορούμε τον ίδιο χάρη με τις ίδιες όψεις να τον ερμηνεύσουμε διαφορετικά, ανάλογα με το επίπεδο που επιλέγουμε ως πλαίσιο αναφοράς για την ερμηνεία μας.

Ας δούμε όμως τώρα πώς μπορούμε γενικότερα να ερμηνεύσουμε τους πλανήτες στα συστήματα αναφοράς συνοψίζοντας σε κάποια σημεία πράγματα που έχουμε ήδη πει ή επεκτείνοντας σε κάποιες άλλες περιπτώσεις. Θα πρέπει να επισημάνουμε ότι δεν έχουμε αναφερθεί ακόμα πάντως στο τέταρτο επίπεδο αναφοράς, γι ‘αυτό και οι ερμηνείες σε αυτή τη δημοσίευση θα περιοριστούν ως το τρίτο επίπεδο. Οι ερμηνείες των πλανητών για το τέταρτο επίπεδο θα περιγραφούν στην παρουσίαση του που θα γίνει σε επόμενη δημοσίευση.

Ξεκινώντας με το βιολογικό επίπεδο λοιπόν, ας θυμηθούμε ότι οι πλανήτες που θεωρήσαμε ως σημαντικούς σε αυτό το πλαίσιο αναφοράς ήταν οι επτά παραδοσιακοί πλανήτες, από τον Ήλιο και τη Σελήνη ως το Δία και τον Κρόνο. Από βιολογικής πλευράς ας θυμίσουμε ότι ο Ρουντίαρ πιστεύει ότι η βιολογική ενέργεια του Ήλιου (το ενεργειακό του σώμα ας πούμε) δε φτάνει στους εξωκρόνιους πλανήτες. Αναφέρει ως ένδειξη γι’ αυτό ότι ο ηλιακός άνεμος έχει μετρηθεί από τους επιστήμονες ότι δεν ξεπερνά την τροχιά του Κρόνου.

Στο επίπεδο αυτό λοιπόν, ο Ήλιος εκφράζει έννοιες όπως ο βιολογικός πατέρας, η ανδρική γονιμότητα και η ζωτικότητα. Είναι ο αρχηγός της φυλής, ο γόνιμος αλλά και με αυτοπεποίθηση βασιλιάς, που προέρχεται συνήθως από τις τάξεις των πολεμιστών (Άρης).

Η Σελήνη εκφράζει τη βιολογική μητέρα, τη γυναικεία γονιμότητα και τους κύκλους της έμμηνου ρύσης. Εκφράζει τη δύναμη της τροφού, αλλά και την τροποποιητική δύναμη των υλικών (οι γυναίκες ήταν οι πρωτόγονες τεχνίτριες)

Ο Ερμής δεν είναι ιδιαίτερα σημαντικός σε αυτό το σύστημα, εκφράζοντας κυρίως πρωτόγονες συναλλαγές, ενώ η Αφροδίτη εκφράζει τη θηλυκότητα και τη σεξουαλική έλξη. Άρης και Αφροδίτη εκφράζουν τη νεότητα που από ανδρικής πλευράς είναι σε ένταση και από γυναικείας σε ναρκισσισμό.

Ο Δίας και ο Κρόνος εκφράζονται σε δευτερεύοντες ρόλους είτε ως μάγοι της φυλής ή σαν το συμβούλιο των γερόντων. Περιορίζουν τον αρχηγό, αλλά δεν τον επισκιάζουν.

Στο κοινωνικό επίπεδο οι σημασίες των πλανητών αλλάζουν ως εξής:

Ο Κρόνος μετατρέπεται στον απόλυτο άρχοντα του κόσμου. Είναι πατέρας, ο αρχηγός της οικογένειας, ο γέρος βασιλιάς (καθώς σημασία πλέον για τη διοίκηση έχει η σοφία και όχι η δύναμη), το κατεστημένο της διοίκησης. Δίας και Κρόνος (ιερατείο και διοίκηση) κυβερνούν χέρι – χέρι, ενώ ο ρόλος του Ήλιου βασιλιά συνήθως είναι δευτερεύων, καθώς αναδεικνύεται μέσα από τις τάξεις του συστήματος. Ο Άρης περιορίζεται στο δεύτερο ρόλο του στρατιώτη και οι ανταρσίες του καταπνίγονται χωρίς δισταγμό.

Η Σελήνη είναι το αντιστάθμισμα των απλών ανθρώπων στην εξουσία του κράτους. Είτε μέσα από μυστηριακές λατρείες, που συνήθως έχουν να κάνουν με τις γυναίκες που μπαίνουν σε δεύτερο πλάνο στην κοινωνική δράση, είτε μέσω της θρησκείας, η Σελήνη δημιουργεί τα «καταφύγια» των ανθρώπων για να προστατευτούν από την καταλυτική δύναμη του κράτους επάνω τους. Βρισκόμαστε την περίοδο που στα μεγάλα αυτοκρατορικά κράτη η κρατική δομή και οι μαζικές θρησκείες είναι αυτές που κυβερνούν συνήθως την πορεία τους.

Ειδικότερα για τον Ήλιο αξίζει να πούμε ότι αντί για την ατομική μας εικόνα ο Ήλιος συμβολίζει το «πρόσωπο». Ως «πρόσωπο» μπορούμε να φανταστούμε μία ελαστική μάσκα με διάφορες ιδιότητες που μας αποδίδουν οι γύρω μας ως δήθεν ταυτότητα (ο Γιώργος είναι καλό παιδί, είναι καλός μαθητής). Αυτή είναι η ταυτότητα που μας εντυπώνει η ανατροφή μας όμως κι όχι ο πραγματικός μας εαυτός. Παρόλα αυτά για πολλά χρόνια νομίζουμε ότι είναι ο εαυτός μας.

Ο Ερμής στο επίπεδο αυτό έχει να κάνει με το εμπόριο και τις συναλλαγές, τους γραφείς και τα πρώτα σπέρματα μελέτης της επιστήμης. Είναι καθαρά βοηθητικός όμως, υποστηρίζοντας τις λειτουργίες του Δία και του Κρόνου.

Οι εξωκρόνιοι πλανήτες στο επίπεδο αυτό λειτουργούν μόνο συλλογικά. Επηρεάζουν έννοιες όπως η παιδεία, η μόδα, η κοινή γνώμη. Δε λειτουργούν σε ατομικό επίπεδο.

Στο ατομικό επίπεδο οι σημασίες των πλανητών (σταχυολογώντας και πάλι) είναι οι εξής:

Ο Ήλιος δίνει την επιθυμία του ατόμου να ξεχωρίσει, να φτιάξει τη δική του ομάδα στην οποία θα είναι αρχηγός – βασιλιάς, το δικό του κόσμο. Το άτομο ψάχνεται ποιος είναι και προσπαθεί να ξεφύγει από τις ιδιότητες που του έχουν αποδώσει οι άλλοι.

Η Σελήνη δίνει τις επιθυμίες των άλλων, τον παράγοντα που ο Ήλιος προτιμά να αγνοεί επειδή δεν το καταλαβαίνει. Είναι το υποσυνείδητο και οι απωθήσεις. Η οικογένεια που πάει να «χειριστεί» συναισθηματικά την ανεξαρτησία του νέου παιδιού.

Ο Ερμής αλλάζει ρόλο και γίνεται βοηθητικός πλανήτης του Ήλιου και τον βοηθά στην έκφραση της ταυτότητας του. Για παράδειγμα του επιτρέπει να διαβάζει για να ανοίξει τους δικούς του ορίζοντες κι όχι για να εκτελέσει κάποια λειτουργία στα πλαίσια κάποιου καθήκοντος.

Ο Άρης μετατρέπεται σε κινητήρια δύναμη του αυτεξούσιου κι από κακεργέτης μετατρέπεται σε ευεργέτη, γιατί υποστηρίζει την επίτευξη της προσωπικής ανεξαρτησίας. Η περιορίζεται σε δεύτερο ρόλο καθώς δε λειτουργεί τόσο συνεκτικά, όσο ως μέσο για να εκφράσει το άτομο προσωπικό του σύστημα αξιών. Το σύστημα αξιών αυτό λειτουργεί επίσης επιβοηθητικά στην επίτευξη ανεξαρτησίας (έχει σημασία τι θεωρώ εγώ καλό και κακό πλέον κι όχι τι μου έχουν πει οι άλλοι).

Ο Δίας από δάσκαλο και τροφοδότη της γνώσης μετατρέπεται σε ατομική εύνοια και τύχη. Δείχνει τις ευκαιρίες προσωπικής διάκρισης, αλλά και το ατομικό κύρος και την αναγνώριση για τις προσωπικές επιτυχίες. Λειτουργεί ως ηθικό που διευκολύνει την ατομική εξέλιξη.

Ο Κρόνος είναι η εξωτερική όψη της ζωής που το άτομο πρέπει να αντιμετωπίσει. Είναι τα εμπόδια του περιβάλλοντος που πρέπει να υπερνικήσει. Εξαιτίας της σημασίας του αυτής ο Κρόνος θεωρείται εδώ κακεργέτης.

Οι εξωκρόνιοι πλανήτες δεν εκφράζονται ατομικά, αλλά κεντρίζουν την έκφραση του ατομικού Ήλιου. Τυχόν όψεις με τον Ήλιο τον χρωματίζουν με ιδιότητες των πλανητών, και τον παροτρύνουν να διεκδικήσει την ατομικότητα του μέσω αυτών των ιδιοτήτων.

Για παράδειγμα ο Ουρανός εκφράζει τον αντικομφορμισμό και την ανυπακοή, μέσα από τις οποίες πολλοί νέοι άνθρωποι προσπαθούν να επανακαθορίσουν τον εαυτό τους.

Ο Ποσειδώνας εκφράζει μία αίσθηση πιο εσωτερικής μοναδικότητας στα άτομα που είναι πιο εσωστρεφή και που ενώ εξωτερικά δείχνουν αλλοτριωμένα, εσωτερικά δημιουργούν ένα ονειρικό κόσμο, μέσα στον οποίο είναι όντως μοναδικά (αυτός ο κόσμος είναι δικός τους και τον κάνουν ότι θέλουν). Με τον Ποσειδώνα το άτομο τείνει να πιστεύει ότι έχει ειδικά χαρίσματα που το ξεχωρίζουν από τους άλλους.

Ο Πλούτωνας εκφράζει μία αίσθηση μοναδικότητας που προκύπτει από τη διαχείριση της δύναμης. Το άτομο θεωρεί ότι η κατάκτηση δύναμης είναι ο μόνος τρόπος να βγει από το σωρό και να ξεχωρίσει. Το ξεπέρασμα του Κρόνου εδώ γίνεται με την κατάργηση της ηθικής. Αυτό που έχει σημασία είναι η απόκτηση δύναμης κι όχι ο τρόπος που θα το καταφέρει κανείς αυτό. Οι ιδιότητες αυτές χρωματίζουν τον ατομικό Ήλιο και του προσδίδουν πλουτώνιες ιδιότητες.

Αυτές είναι συνοπτικά οι ερμηνείες των πλανητών στα τρία συστήματα αναφοράς που έχουμε εξετάσει ως τώρα. Σε επόμενη δημοσίευση θα εξετάσουμε και το τέταρτο επίπεδο αναφοράς και θα δούμε πώς αλλάζουν οι σημασίες των πλανητών και σε αυτό το επίπεδο.

Πρώτη δημοσίευση, Astrology.gr, 2011

Posted in Άρθρα | Tagged , , | Σχολιάστε

Εισαγωγή στην Transpersonal Astrology – Το βιολογικό και το πολιτισμικό επίπεδο

Όπως είδαμε στην προηγούμενη δημοσίευση μας για την Transpersonal Astrology το πλαίσιο αναφοράς (επίπεδο ή πολιτιστικό πλαίσιο) είναι το βασικό νέο στοιχείο που εισάγει αυτή η θεώρηση στην αστρολογική ερμηνεία. Με βάση αυτό το ζητούμενο μίας αστρολογικής ερμηνείας δεν ξεκινάει πλέον απευθείας με την ερμηνεία του χάρτη, αλλά πρώτα πρέπει να αποφασίσουμε σε ποιο πλαίσιο θα εντάξουμε τον αναλυόμενο, πριν ξεκινήσουμε την ερμηνεία. Κι αυτό, γιατί, ανάλογα με το πλαίσιο μπορεί να διαφοροποιείται η σημασία ή η βαρύτητα των επιμέρους πλανητών.

Έτσι στο βιολογικό επίπεδο για παράδειγμα έχουμε να κάνουμε με ένα άνθρωπο που είναι επικεντρωμένος κατά κύριο λόγο στην επιβίωση. Από πολιτιστικής πλευράς μιλάμε για κοινωνίες με χαμηλό βαθμό οργάνωσης, προσανατολισμένες κυρίως στην επιβίωση. Ο Δίας και ο Κρόνος συμβολικά σε αυτές τις κοινωνίες δεν έχουν εκδηλωθεί πλήρως. Η κοινωνία των ανθρώπων μοιάζει λίγο με μία φυλή Ινδιάνων. Ο Δίας συμβολίζεται από τον Μάγο και ο Κρόνος από το Συμβούλιο των Γερόντων. Οι πλανήτες δείχνουν μία μεγάλη συγγένεια με τις γνωστές μας κυριαρχίες και εξάρσεις.

Ο Δίας για παράδειγμα στην παραδοσιακή μορφή του Μάγου έχει μεγάλη συνάφεια με τον Καρκίνο. Στις πρωτόγονες φυλές η γνώση μεταδιδόταν κληρονομικά. Δεν υπήρχε γραφή και η Μνήμη ήταν ο βασικός παράγοντας της Γνώσης. Στη νεαρή μορφή τους κάποιες μορφές Μάγων θυμίζουν πάντως και Αναζήτηση μέσω ταξιδιών (Τοξότης) όπως η φιγούρα του Μπίλμπο Μπάγκινς στον άρχοντα των δαχτυλιδιών.

Στις πρωτόγονες κοινωνίες αυτές όμως καλώς ή κακώς οι κυρίαρχες μορφές είναι αυτές που εκπροσωπούνται από τους εσωτερικούς πλανήτες, από τον Ήλιο μέχρι τον Άρη. Η γονιμότητα του άνδρα και η δημιουργία οικογένειας (Ήλιος/Λέων), η ικανότητα του πολεμιστή (Άρης/Κριός), η ηγεσία (Ήλιος/Κριός), η αυτοσυγκράτηση του πολεμιστή (Άρης/Αιγόκερως) είναι τα κυριότερα ανδρικά στοιχεία αναφοράς, ενώ για τις γυναίκες η θηλυκότητα (Αφροδίτη/Ταύρος), η συναισθηματική ασφάλεια (Σελήνη/Καρκίνος), η δυνατότητα θρέψης του παιδιού (Σελήνη/Ταύρος) και η καλλιτεχνική έκφραση (Αφροδίτη/Ιχθύς) είναι τα κυριότερα στοιχεία που επηρεάζουν.

Ο θάνατος των ανθρώπων σπανίως έρχεται μέσω γήρανσης (Κρόνος). Συνήθως έρχεται μέσω ατυχήματος ή πολεμικής ενέργειας (Άρης), ενώ τις δύσκολες στιγμές, παρά τους περιορισμούς του συμβουλίου των γερόντων και του Μάγου της Φυλής, ο Αρχηγός της Φυλής (που συνήθως είναι σε νεαρή ηλικία ο ικανότερος πολεμιστής) είναι αυτός που αναλαμβάνει το βάρος των αποφάσεων.

Στο βιολογικό επίπεδο οι πλανήτες εκτός του Κρόνου δε θεωρείται ότι εκδηλώνονται, τουλάχιστον με τη συμβολική σημασία που τους δίνουμε σήμερα. Κι αυτό γιατί δεν υπάρχει μαζική δράση, αλλά μόνο δράση φυλής. Η Σελήνη θα λέγαμε ότι καλύπτει πλήρως τις όποιες μαζικές δραστηριότητες της Φυλής κι εκεί ο συμβολισμός σταματάει.

Σύνορα συγκεκριμένα στο κράτος επίσης δεν υπάρχουν, ούτε εξειδίκευση εργασίας, χαρακτηριστικά του Κρόνου, ενώ και η εκπαίδευση είναι στα σπάργανα, χαρακτηριστικό του Δία. Ο Ερμής δραστηριοποιείται σε πρωτόγονο επίπεδο μέσα από ένα πρωτόγονο εμπόριο και ίσως την ικανότητα κατασκευής εργαλείων, αλλά ο ρόλος του συμβολικά είναι αρκετά περιορισμένος.

Με βάση τα παραπάνω ένα ωροσκόπιο που αναλύεται σε αυτά τα βιολογικά πλαίσια είναι σημαντικό να λαμβάνει υπόψη του αυτές τις παραμέτρους.

Πάμε όμως να εξετάσουμε και το επόμενο επίπεδο που είναι το πολιτισμικό. Όπως λέει και το όνομα του το πλαίσιο αυτό είναι εκείνο στο οποίο η έμφαση μεταφέρεται από τις βιολογικές λειτουργίες ( και την επιβίωση ) στην οργάνωση και τη λειτουργία της κοινωνίας και την έκφραση του πολιτισμού. Ιστορικά θα μπορούσαμε να πούμε ότι συνιστά τη μετάβαση από τα μικρά προσωποπαγή βασίλεια της αρχαιότητας στα μεγάλα κρατικά μορφώματα, τις αυτοκρατορίες.

Στα μεγάλα  αυτά κράτη, η προσωπικότητα του ηγέτη, αν και σημαντική, δεν είναι η σημαντικότερη. Η κρατική διοίκηση έχει τη δική της δύναμη, που διασφαλίζει τη συνέχεια του κράτους, ακόμη κι αν στην κορυφή υπάρχουν ανίκανοι βασιλιάδες. Ο Κρόνος συμβολικά είναι πανίσχυρος ορίζοντας νόμους και υπερασπίζοντας τα εξωτερικά σύνορα. Ο Άρης από πρωταγωνιστής στη φυλετική οργάνωση, πέφτει σε δεύτερη μοίρα, ισχυρός μεν, αλλά από τη θέση του στρατιώτη που υπηρετεί διαταγές.

Σημαντική επίδραση στις κοινωνίες αυτές έχει και ο Δίας. Το κράτος για να έχει συνοχή, χρειάζεται εκτός από σταθερά σύνορα και μία συνεκτική ιδεολογία. Στις αυτοκρατορίες του παρελθόντος αυτή ήταν συνήθως η θρησκεία. Σε ανάλογα σημερινά παραδείγματα είναι η ιδεολογία ( δημοκρατία, σοσιαλισμός, καπιταλισμός,  κλπ ). Δίας και Κρόνος λειτουργούν χέρι χέρι στηρίζοντας ο ένας τον άλλο για τη διαιώνιση του κρατικού μορφώματος.

Η μετάβαση από το βιολογικό στο πολιτιστικό επίπεδο δεν ήταν αναίμακτη. Ούτε απότομη. Όπως και στην περίπτωση της μετάβασης από το πολιτιστικό επίπεδο στο ατομικό, που θα δούμε σε επόμενο άρθρο, έτσι κι εδώ υπήρξαν ανταγωνισμοί εκατοντάδων χρόνων ανάμεσα σε κράτη που εκπροσωπούσαν την παλιά φυλετική δομή και τα νέα εκτενή μορφώματα. Οι Περσικοί Πόλεμοι δεν ήταν παρά ένα τέτοιο παράδειγμα, όπου οι Ελληνικές Πόλεις Κράτη στην ουσία εκπροσωπούσαν την παλιά φυλετική δομή και η Περσική Αυτοκρατορία τα νέα μορφώματα. Αν και έχουμε εξιδανικεύσει τον Ηρωισμό των Αρχαίων Ελλήνων, αυτός στην πράξη δεν ήταν παρά μία απέλπιδα προσπάθεια του παλιού συστήματος των Ηρώων Πολεμιστών (Άρης) να αντισταθούν στο μοιραίο.

Ίδια παραδείγματα υπήρξαν και σε άλλα «σύνορα». Στην Αγγλία και τη Γαλατία οι ρωμαϊκές ορθές κατέπνιξαν πλήθος φυλών με Ήρωες Βασιλιάδες. Στις Τευτονικές Χώρες τα μεσαιωνικά Βασίλεια κατέπνιξαν επίσης πλήθος Φυλών που στηρίζονταν στην προσωποπαγή διοίκηση. Το παράδειγμα του Αττίλα είναι ίσως χαρακτηριστικό. Η οργάνωση του ρωμαϊκού κράτους έστω και στα τελευταία του στάθηκε πολύ πιο ικανή από τη χαρισματική προσωπικότητα ενός στρατηλάτη.

Ακόμη και μεγάλοι ηγέτες όπως ο Μέγας Αλέξανδρος κατάλαβαν ότι χωρίς δομή, η νέα Εποχή δε θα μπορούσε να προχωρήσει. Προχώρησαν σε στελέχωση διοίκησης, αφομοίωση των ντόπιων, επιγαμίες. Δημιούργησαν όπως ο Οκταβιανός Αύγουστος μία κοινή θρησκεία. Οι Έλληνες των Πόλεων Κρατών δεν μπόρεσαν βέβαια ποτέ να βγουν από τη λογική του τοπικιστικού κράτους (ακόμη και σήμερα δεν μπορούν). Το μακεδονικό βασίλειο όμως που είχε ήδη μία ισχυρή κρατική διοίκηση (αυτό που μετά θα ονομαζόταν Αυλή) μπορούσε.

Στα νεότερα χρόνια κάποια υπολείμματα αυτής της σύγκρουσης εμφανίστηκαν στους πόλεμοι των Ινδιάνων στις Ηνωμένες Πολιτείες ή τους πολέμους των Ζουλού στην Αφρική. Στα παραδείγματα αυτά φαίνεται ανάγλυφα η «ματαιότητα» του προσωπικού ηρωισμού απέναντι στις ορδές των στρατιωτών ή την απολυτότητα της βιομηχανικής παραγωγής όπλων.

Σε ατομικό επίπεδο οι άνθρωποι έμαθαν να «υπακούουν». Κρόνος και Σελήνη είναι κατά το Rudhyar τα βασικά χαρακτηριστικά αυτού του πλαισίου. Οι άνθρωποι λειτουργούν κατά βάση στον άξονα 4/10 κάνοντας αυτό που «πρέπει». Βασικό ζητούμενο του ατόμου η ασφάλεια απέναντι στο γιγάντιο κράτος. Γέννημα αυτής της λογικής ήταν ο «απόμακρος» και «αυστηρός» Θεός. Ο Θεός που δεν μπορούσαμε να τον προσεγγίσουμε ή να τον εξευμενίσουμε πλέον με τις θυσίες. Είχε απόλυτη εξουσία επάνω μας και ήμασταν στο έλεος του.

Στο πλαίσιο αναφοράς αυτό οι πλανήτες λειτουργούν μέχρι και τον Κρόνο. Το ποιοι πλανήτες είναι καλοί ή κακοί ορίζεται από τη σκοπιμότητα της διαιώνισης του κράτους και της κοινωνίας. Όσοι συμβάλλουν στην κοινωνική πρόοδο και συνοχή, θεωρούνται καλοί πλανήτες. Όσοι είναι αντιδραστικοί, περιέρχονται σε πτώση. Για παράδειγμα ο Άρης θεωρείται σε έξαρση στον Αιγόκερω, παρότι το ζώδιο αυτό «φυλακίζει» την ενέργεια του. Υπηρετεί το κράτος κι αυτό είναι αρκετό.

Στη λογική του πλαισίου αυτού επίσης η Αστρολογία θεωρείται ότι δουλεύει 100%. Όλα είναι προβλεπόμενα και ελεγχόμενα (Κρόνος) από νόμους και κανόνες. Οι επιστήμονες (Δίας) βρίσκουν συστήματα που δικαιολογούν την τάξη και την ιεραρχία. Το Σύμπαν ζωγραφίζεται κι αυτό «με τάξη» για να ταιριάζει στο πρότυπο που θέλουμε να δώσουμε στους ανθρώπους. Για όλα υπάρχει ένα «σύστημα» και «κενά» ή παρεκτροπές δεν επιτρέπονται. Χαρακτηριστικά παραδείγματα είναι οι πόλεμοι των αιρέσεων. Διαφορετικές ερμηνείες δεν είναι δεκτές.

Αν και στην εποχή μας θεωρείται καταπιεστικό αυτό το σύστημα, η αλήθεια είναι ότι είναι αυτό που εξασφάλισε την επιβίωση του ανθρώπινου είδους. Η συλλογή τεράστιων πόρων από τα βιομηχανικά κράτη, η εξειδίκευση της εργασίας, η πρόοδος της επιστήμης (της δομημένης επιστήμης) ήταν όλα γνωρίσματα αυτής της περιόδου. Αν δεν υπήρχε αυτή, θα κατοικούσαμε ακόμη σε σκηνές και θα πολεμούσαμε με σπαθιά. Ίσως να ήταν πιο ρομαντικά, αλλά οι αρρώστιες ακόμη θα μας θερίζανε.

Σε σχέση με το βιολογικό επίπεδο, στο επίπεδο αυτό αποδίδεται έμφαση στην επίδραση της Σελήνης. Δείχνει πιο ισχυρή από τον Ήλιο και συμβολικά και ιστορικά. Δεν είναι τυχαίο που οι ανατολικές θρησκείες (πιο σεληνιακές) βρήκαν εύφορο έδαφος στα νέα κρατικά μορφώματα. Όταν ο άνθρωπος νιώθει αδύναμος να επιβιώσει μόνος του (Ήλιος και Άρης αδύναμοι) προσπαθεί να πάει με το ρεύμα (Σελήνη) για να κρυφτεί ή να προστατευτεί.

Όσοι υπήρξαν μεγάλοι ηγέτες στην αρχαιότητα αναγκάστηκαν στο μεταίχμιο της εποχής να υπηρετήσουν το Κράτος. Το παράδειγμα του αρχείου κόσμου είναι σαφές. Οι μεγαλύτεροι ηγέτες υπήρξαν οι Έλληνες διάδοχοι του Αλεξάνδρου και οι Ρωμαίοι Στρατηγοί. Υπηρέτησαν όμως τις Αυτοκρατορίες τους, δεν τους αντιστάθηκαν. Όσοι αντιστάθηκαν, εξαφανίστηκαν από την ιστορία ή έμειναν ως Ρομαντικοί. Όσοι από το προηγούμενο σύστημα ενσωματώνονται στο νέο επιβιώνουν. Οι υπόλοιποι τίθενται στο περιθώριο.

Έτσι και στη σημερινή εποχή το πολιτιστικό επίπεδο δείχνει να είναι πιο ισχυρό από ποτέ. Τα μέσα που υπάρχουν για να διοικείται ή να επηρεάζεται ο κόσμος είναι τεράστια. Ωστόσο, όπως και στην Αρχαιότητα, το σύστημα που φεύγει δείχνει το μέγιστο των δυνατοτήτων του ακριβώς λίγο πριν φύγει. Στην προσπάθεια του να αντισταθεί στην αλλαγή. Στην πορεία όμως δεν καταφέρνει τίποτα άλλο παρά να εξυπηρετήσει καλύτερα την αλλαγή. Έτσι τα ίδια μέσα που υπάρχουν σήμερα για τη διοίκηση του κόσμου, τα ίδια χρησιμοποιούνται και για την ανατροπή του (π.χ. η τηλεόραση ή το internet).

Στο επόμενο άρθρο θα δούμε περισσότερα γι’ αυτή τη σημερινή σύγκρουση και θα προσπαθήσουμε να ερμηνεύσουμε και ένα δυο χάρτες για να δούμε τη χρησιμότητα της Transpersonal θέασης.

Πρώτη δημοσίευση Astrology.gr , 2011

Δείτε επίσης: Εισαγωγή στην Transpersonal Astrology

 

Posted in Άρθρα | Tagged , , | Σχολιάστε

Εισαγωγή στην Transpersonal Astrology

Ένα από τα δυσκολότερα ζητήματα που έχει να αντιμετωπίσουν όσοι ασχολούνται σήμερα με την αστρολογία είναι οι αντιτιθέμενες απόψεις που ακούν από τους αστρολόγους σχετικά με το ποιοι πλανήτες και σημεία είναι πιο σημαντικά στο χάρτη και ποια όχι. Ποιος πλανήτης ή σημείο δείχνει τον πραγματικό εαυτό, ποιοι πλανήτες φέρνουν τύχη και ποιοι ατυχία. Ο Κρόνος είναι κακός πλανήτης ή κακός; Ο Δίας είναι καλός ή υπερφίαλος; Για όσους ασχολούνται με την ψυχολογική αστρολογία ίσως αυτά τα στοιχεία να είναι λυμένα, αλλά για τον απλό άνθρωποι που ψάχνει απαντήσεις στην αστρολογία, το μπορεί ναι, μπορεί όχι δεν αποτελεί και πολύ καλή απάντηση.

Οι διαφορετικές αυτές προσεγγίσεις στην αστρολογία, οφείλονται συνήθως στη διαφορετική αφετηρία που έχει ο εκάστοτε ερμηνευτής. Για τη Λιζ Γκρην ο Ήλιος είναι ο πυρήνας του ατόμου, για άλλους αστρολόγους όμως είναι απλά η καθημερινή ενέργεια που εκφράζεται προς τα έξω. Πόσο διαφορετική μπορεί να είναι αυτή η προσέγγιση φαίνεται στο γεγονός ότι η Λιζ Γκρην αντιστοιχεί τον πατέρα, ένα κατεξοχήν ηλιακό σύμβολο στον 4ο οίκο, βλέποντας τον Ήλιο στη σπερματική του αποκλειστικά μορφή.

Τελικά ένας σπουδαστής που θα ερμηνεύσει όμως ένα ωροσκόπιο πώς θα ξεκινήσει; Ποιο είναι το σύστημα εκείνο που θα του πει πότε ο πλανήτης εκφράζεται στην ανώτερη και πότε στην κατώτερη οκτάβα του; Πότε είναι θετικός και πότε αρνητικός; Χωρίς να παίρνει απάντηση και το ένα και το άλλο.

Για να απαντήσουν σε τέτοιες ερωτήσεις πολλοί αστρολόγοι κατά καιρούς προσπάθησαν να βρουν συνθετικά ερμηνευτικά συστήματα, που κάτω από την ομπρέλα τους να μπορούν να στεγάσουν περισσότερες από μία απόψεις για ένα θέμα. Ναι, ο Ήλιος μπορεί να είναι ο πυρήνας αλλά σε αυτές μόνο τις περιπτώσεις. Στις άλλες ο πυρήνας εδράζεται σε ένα άλλο πλανήτη, ή στον Ωροσκόπο. Ναι, ο Δίας είναι καλός πλανήτης, όταν ο άνθρωπος είναι σε αυτή τη φάση της ζωής του, ενώ, όταν είναι σε μία άλλη, είναι κακός. Ίσως όχι μία σκέτη απάντηση Ναι/ Όχι, αλλά σίγουρα μία απάντηση πιο καλή από το «και το ένα και το άλλο».

Ένα από αυτά τα συνθετικά συστήματα είναι αυτό της Transpersonal Astrology, αστρολογικής προσέγγισης που ξεκίνησε από τον Αμερικανό, γαλλικής καταγωγής αστρολόγο Dane Rudhyar. Ο Dane Rudhyar ισχυρίστηκε, καταρχήν, από τη δεκαετία του ’30, ότι οι αστρολογικές θέσεις και όψεις δεν υποδηλώνουν γεγονότα, αλλά δυναμικό. Ένας άνθρωπος με Ερμή στους Διδύμους για παράδειγμα δεν ΕΙΝΑΙ έξυπνος, αλλά έχει τη ΔΥΝΑΤΟΤΗΤΑ να είναι έξυπνος. Το αν θα το κάνει, έγκειται στη δική του επιλογή, καθώς και στον τρόπο που θα μεγαλώσει.

Με αυτή την τομή ο Dane Rudhyar έβαλε στην ουσία την υπογραφή του στη γέννηση της σύγχρονης ψυχολογικής αστρολογίας. Αστρολογία, που ο ίδιος ονόμασε Αστρολογία της Προσωπικότητας (Astrology of Personality).

Στην πορεία των πραγμάτων ωστόσο αυτός ο κλάδος της Αστρολογίας άρχιζε να εμφανίζει τις αντιφάσεις που αναφέραμε στην αρχή της δημοσίευσης. Τελικά ως Καρκίνος είμαι αισθηματίας ή δεν είμαι; Αγαπώ τη μητέρα μου ή δεν την αγαπώ; Οι άνθρωποι ζητούν συνήθως απλές απαντήσεις από την αστρολογία και η αστρολογία της Προσωπικότητας αποδεικνύεται ότι αφορά τελικά λίγους ανθρώπους.

Αναγνωρίζοντας ίσως την ανεπάρκεια αυτής της προσέγγισης ο ίδιος ο Rudhyar εισηγήθηκε αρκετά χρόνια αργότερα μία νέα έννοια, που προσπάθησε να βάλει μία τάξη την άναρχη ψυχολογική ερμηνεία των θέσεων των πλανητών. Η έννοια αυτή είναι το Σύστημα Αναφοράς. Με τη βοήθεια του Συστήματος Αναφοράς ο Rudhyar προσπάθησε να ταξινομήσει σε κάποιες χοντρικές κατηγορίες τις συμπεριφορές που παρουσιάζουν οι πλανήτες και οι όψεις, προκειμένου να υπάρχει ένα πλαίσιο κατανόησης της συμπεριφοράς των πλανητών. Παράλληλα όμως έδωσε για πρώτη φορά και μία δυναμική κατεύθυνση στην ερμηνεία ενός αστρολογικού χάρτη, καθώς έδειξε ότι κάθε άνθρωπος δε βρίσκεται στατικά και συνεχώς κάτω από ένα συγκεκριμένο σύστημα αναφοράς, αλλά μπορεί να αγωνίζεται να κατασταλάξει μεταξύ του ενός και του άλλου.

Τι είναι όμως αυτά τα Συστήματα Αναφοράς; Και πώς επηρεάζουν την αστρολογική ερμηνεία; Η θεωρία των Συστημάτων Αναφοράς μας λέει ότι δεν μπορούμε να χρησιμοποιούμε για τους πλανήτες τις ίδιες λέξεις κλειδιά, ανεξαρτήτως του πνευματικού ή κοινωνικού πλαισίου που ζει ο άνθρωπος. Για παράδειγμα ένας άγριος της φυλής των Βουσμάνων στη Νότια Αφρική που ζει τις περισσότερες ώρες της ζωής του στην έρημο έχει σίγουρα διαφορετικό πλαίσιο (framework) κατανόησης των πραγμάτων και συντονίζεται με μία συγκεκριμένη πτυχή των αστρολογικών συμβόλων. Γι’ αυτόν για παράδειγμα η Σελήνη είναι μία τροφός και μία αγκαλιά που προσφέρει ασφάλεια. Η συναισθηματική νοημοσύνη αντίθετα ως έννοια, που θα αντιστοιχούσε σε μία αστική κοινωνία στο σύμβολο της Σελήνης, δεν του λέει απολύτως τίποτα.

Τα Συστήματα Αναφοράς επομένως είναι πλαίσια εντός των οποίων πλανήτες και ζώδια μπορεί να σημαίνουν διαφορετικά πράγματα. Και να έχουν διαφορετική ερμηνεία. Πόσα από αυτά τα Συστήματα Αναφοράς όμως υπάρχουν; Η Συμβουλευτική Αστρολογία μας λέει στην πραγματικότητα ότι κάθε άνθρωπος είναι ατομική περίπτωση και έχει ένα ολοδικό του πλαίσιο αναφοράς. Με την προσέγγιση του Rudhyar όμως τα πράγματα είναι λίγο πιο απλοποιημένα. Εδώ έχουμε τέσσερα συστήματα αναφοράς που μας απασχολούν, χωρίς αυτό να σημαίνει βέβαια ότι δε θα μπορούσαμε στο πλαίσιο διατύπωσης μίας άλλης θεωρίας να προτείνουμε κι άλλα.  Σημειώστε ότι ο Rudhyar ταξινόμησε τα τέσσερα επίπεδα με βάση την εξέλιξη της συνείδησης, αλλά εμείς προσθέτουμε εδώ και την παράμετρο του πολιτιστικού πλαισίου.

Τα τέσσερα αυτά Συστήματα Αναφοράς κατά το Rudhyar είναι τα εξής:

–          Βιολογικό Επίπεδο – στο οποίο ο άνθρωπος εστιάζεται σαν συνείδηση κυρίως στις ανάγκες επιβίωσης (σαν πολιτιστικό πλαίσιο θα το αντιστοιχούσα προσωπικά στις πρωτόγονες μη αστικές κοινωνίες ή σε αγροτικές κοινωνίες χωρίς ισχυρό κεντρικό κράτος)

–          Κοινωνικό-Πολιτισμικό Επίπεδο – στο οποίο ο άνθρωπος εστιάζεται περισσότερο στο πώς θα ανήκει σε μία ομάδα-οικογένεια-πατρίδα και θα λειτουργήσει εντός αυτής (θα το αντιστοιχούσα στις ως την εποχή μας αστικές ή παραδοσιακές αγροτικές κοινωνίες με ισχυρούς θεσμούς)

–          Ατομικό Επίπεδο – στο οποίο ο άνθρωπος εστιάζεται περισσότερο στο πώς θα απεξαρτηθεί από τις κοινωνικές επιδράσεις και θα επιτύχει την ατομική του ολοκλήρωση (κατά το Rudhyar είναι αυτό το στάδιο που πάμε να μπούμε σήμερα όπου η σημασία του Ατόμου γίνεται προσπάθεια μέσα από διάφορους θεσμούς (ατομικά δικαιώματα, προστασία μειονοτήτων, κλπ, να αναδυθεί πιο πάνω από τη σημασία του συνόλου)

–          Transpersonal ή Υπερπροσωπικό Επίπεδο – στο οποίο ο άνθρωπος εστιάζεται στο πώς θα συμβάλλει με την ανεπτυγμένη ατομικότητα του σε ένα καλύτερο μέλλον για όλους ή για μία ευρύτερη ομάδα ανθρώπων ή υπάρξεων (ένα επίπεδο που ακόμα είναι μάλλον προς κατάκτηση αφού έχει να κάνει μάλλον με μία ιδανική κοινωνία, παγκοσμιοποιημένη μεν, με πνευματικούς δεσμούς δε κι όχι με οικονομικούς ή συναισθηματικούς δεσμούς)

Τα επίπεδα αυτά καθορίζουν ένα διαφορετικό πλαίσιο ερμηνείας για τον κάθε πλανήτη. Άλλο πράγμα δηλαδή σημαίνει ο Ήλιος στο βιολογικό επίπεδο, άλλο στον κοινωνικό, άλλο στο ατομικό κι άλλο στον υπερπροσωπικό επίπεδο. Συνεπώς όταν ερμηνεύουμε το γενέθλιο χάρτη ενός ατόμου, θα πρέπει να ξέρουμε πρώτα σε ποιο επίπεδο-πλαίσιο λειτουργεί ο άνθρωπος αυτός και μετά να προχωρήσουμε στην ερμηνεία.

Το επόμενο ερώτημα όμως είναι πώς κατατάσσεται κανείς στο ένα ή το άλλο επίπεδο; Είναι θέμα πνευματικής εξέλιξης, προσέγγιση που έκανε ο Rudhyar, η οποία όμως προκαλεί γενικά αντιδράσεις, καθώς κατατάσσει τους ανθρώπους σε ιεραρχίες και πνευματικές κάστες; Ή είναι θέμα πολιτισμικής κατάταξης;

Αν και θα μπορούσαμε να χρησιμοποιήσομε την τεχνική αυτή για να δούμε και πνευματικά τον άνθρωπο, θεωρώ ότι σε μία προσέγγιση που περιγράφεται δημόσια σε κάποιο αστρολογικό άρθρο είναι καλύτερα να περιοριστούμε στο να δούμε τα επίπεδα αυτά ως πολιτιστικά πλαίσια. Παρόλα αυτά υπάρχουν περίοδοι κρίσης στη ζωή μας, που μπορεί να κάνουμε μία προσπάθεια να αλλάξουμε επίπεδο. Συχνότερα στη δύση απαντιέται αυτό σε όσους ανθρώπους ξεκινούν ως δέσμιοι του κοινωνικού-πολιτιστικού επιπέδου και αποτολμούν να διεκδικήσουν κάποια στιγμή. Αυτή είναι μία διαδικασία που ο Rudhyar εξετάζει στο έργο του στο βιβλίο του Αστρολογία της Μεταμόρφωσης. Πώς δηλαδή οι άνθρωποι σε περιόδους κρίσης στη ζωή τους κάνουν μία προσπάθεια αλλαγής εστίασης σε άλλο επίπεδο.

Στο σημείο αυτό κλείνουμε το πρώτο μέρος της αναφοράς μας στην Transpersonal Αστρολογία. Στις επόμενες δημοσιεύσεις μας θα προσπαθήσουμε να δούμε πιο αναλυτικά τα τέσσερα επίπεδα αναφοράς που προτείνει ο Rudhyar.

Πρώτη δημοσίευση, Astrology.gr, 2011

 

Posted in Άρθρα | Tagged , , | 1 σχόλιο

Η γένεσις της Τραγωδίας και η Επίδραση των Ελευσινίων Μυστηρίων – Μέρος ΙI

Η ιστορία του Αισχύλου και το περιεχόμενο του Ιερού Δράματος

Ποιος είναι όμως αυτός ο Αισχύλος; Ήταν γιος του Ευφορίωνος και συγγενής των Ευμολπιδών. Οι Ευμολπίδες ήταν οικογένεια ιερατική. Ελέγχουν την τέλεση των Ελευσινίων Μυστηρίων εδώ και χίλια χρόνια. Η καταγωγή τους λέγεται ότι είναι από τη Σελήνη, το μέρος όπου οι ανθρώπινες ψυχές παίρνουν από τους δαίμονες* το αστρικό τους σώμα πριν γεννηθούν στη γη. Οι Ευμολπίδες είναι στοχαστές και τραγουδιστές. Πλένονται στις λίμνες της Ελευσίνας και λέγεται ότι εκεί που είναι ο ναός της Εκάτης, αυτοί κατεβαίνουν στον Κάτω Κόσμο. Ο Αισχύλος έχει ζήσει κοντά τους από παιδί. Έχει λάβει όλες τις διδαχές και έχει πάρει μέρος και στα Ελευσίνια Μυστήρια. Και στα Μικρά και στα Μεγάλα. Εκείνο όμως που τον έχει συγκινήσει περισσότερο είναι το Ιερό Δράμα που παρακολούθησε κατά τη διάρκεια των Μυστηρίων.

(* δαίμονες: η λέξη εννοείται με την αρχαία ελληνική σημασία του «αυτοί που γνωρίζουν»)

Το Ιερό Δράμα απεικονίζει την ιστορία της Περσεφόνης, που βρίσκεται ήδη στον Κάτω Κόσμο. Παίζεται την τρίτη ημέρα των Μεγάλων Μυστηρίων σε υποψήφιους μυημένους που έχουν ήδη παρακολουθήσει τα Μικρά Μυστήρια που αφηγούνται την αρπαγή της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα. Η υπόθεση του Δράματος εκτυλίσσεται γύρω από την ιστορία της Περσεφόνης που όντας στον Άδη, καλείται από τον Πλούτωνα να γευτεί τον καρπό της λησμονιάς και με αυτόν να ξεχάσει τον επάνω κόσμο και να μη γυρίσει ποτέ σε αυτόν. Η ιστορία του Ιερού Δράματος είναι συμβολική και οι υποψήφιοι προς μύηση γνωρίζουν ήδη από τις διδαχές τους ότι η ιστορία αυτή είχε να κάνει στην πραγματικότητα με το ταξίδι της Ψυχής. Η Ψυχή, συμβολιζόμενη από την Περσεφόνη, είχε αφήσει το σπίτι της στον Ουρανό και είχε κατέβει (ενσαρκωθεί) στη γη, τον Κάτω Κόσμο. Εδώ στη γη καλείται να φάει τον καρπό της λησμονιάς και να ξεχάσει τη θεία καταγωγή της.

Στο ρόλο της Περσεφόνης είναι τις περισσότερες φορές κάποια από τις κόρες του Ιεροφάντη, ενώ στο ρόλο της Δήμητρας η γυναίκα του. Η Περσεφόνη είναι καθισμένη στο μέσο της σκηνής, δίπλα στον Πλούτωνα, ντυμένη στα μαύρα. Ο Πλούτωνας προσπαθεί να τη γοητεύσει και να της προσφέρει τον καρπό της λησμονιάς. Το ρόδι. Αυτόν τον καρπό που θα την κάνει να ξεχάσει την ουράνια καταγωγή της. Η Περσεφόνη στέκει μαγεμένη από τον Πλούτωνα και παρασύρεται σχεδόν να δοκιμάσει τον καρπό. Είναι έτοιμη σχεδόν να παραιτηθεί, όταν εισέρχεται στη σκηνή με πάθος ο Ήρωας του Θείου Δράματος, ο Τριπτόλεμος. Ο Τριπτόλεμος θεωρούνταν ο ιδρυτής των Ελευσινίων Μυστηρίων και στο Ιερό Δράμα απεικονίζει τον Ήρωα που στόχο έχει να προστατεύσει την Περσεφόνη. Εισέρχεται στη σκηνή καβάλα στο άρμα της θεάς Εκάτης. Το άρμα αυτό δεν είναι ένα συνηθισμένο άρμα. Το σέρνουν πύρινα φίδια και στον κόσμο των Μυστηρίων είναι κι αυτό σύμβολο της πύρινης ενέργειας που είναι απαραίτητη για να αντιμετωπίσει κανείς τα πάθη και τους πειρασμούς.

Η παρέμβαση του Ήρωα είναι κρίσιμη. Καταφέρνει να αποσπάσει την προσοχή της Περσεφόνης από τον Πλούτωνα και τη βοηθάει να θυμηθεί για μία τελευταία φορά την ουράνια καταγωγή της. Η Περσεφόνη (Ψυχή) όμως γνωρίζει ότι ο Ήρωας της (κατώτερη προσωπικότητα που είναι όμως εξαγνισμένη) δεν αρκεί να τη σώσει. Ξέρει ότι ο μόνος ο Σωτήρας γι’ αυτήν είναι ο ίδιος ο θεός ή αλλιώς το Πνεύμα της. Επικαλείται έτσι τον ίδιο το Διόνυσο. Καλεί το θεό (άγγελο της θα λέγαμε σήμερα) να τη σώσει από το μαρτύριο που τη βασανίζει. Τον καλεί με το όνομα του «Διόνυσε, βοήθησε με».

Στη σκηνή του Ιερού Δράματος ξεσπούν κεραυνοί. Σκοτάδι και οπτασίες γεμίζουν το σπήλαιο του Άδη. Φαντάσματα και τέρατα φοβίζουν τους υποψήφιους προς μίμηση. Ο δρόμος της Ψυχής προς την απευλευθέρωση από τη ζωή περνάει μέσα από τις απειλές του αστρικού. Οι υποψήφιοι ζουν τον τρόμο σαν να ήταν η ίδια η στιγμή του θανάτου τους. Καλούνται να προχωρήσουν μες στο σκοτάδι σε ένα στενό και μακρύ διάδρομο που οδηγεί στην αίθουσα που είναι ο Ναός της Δήμητρας. Άλλοι τρομάζουν περισσότερο κι άλλοι λιγότερο. Άλλοι τα καταφέρνουν κι άλλοι γονατίζουν στο μέσο του διαδρόμου, έχοντας καταληφθεί πλήρως από το φόβο. Η εμπειρία είναι τρομακτική, αν συνυπολογίσουμε ότι στην αίθουσα υπάρχουν και καπνοί και μυρωδιές από ουσίες που κατά πολλούς παραπέμπουν και σε ναρκωτικά.

Σκοπός της διαδικασίας είναι να βιώσουν οι υποψήφιοι τι συμβαίνει ακριβώς τη στιγμή του θανάτου τους. Να νιώσουν τα συναισθήματα, να αισθανθούν την πάλη, τον τρόμο, τη μοναξιά, την απόγνωση. Αλήθειες που είχαν διδαχθεί ήδη θεωρητικά, καλούνταν τώρα να τις βιώσουν. Η Ψυχή για να ξαναγυρίσει στον Ουρανό πρέπει να περάσει τις δοκιμασίες του αστρικού μετά το θάνατο της. Αστρικές μορφές προβάλλουν γύρω της και προσπαθούν να την κάνουν να ξεχάσει το σκοπό της. Κάθε ταύτιση μαζί τους ελλατώνει την ενέργεια της. Στο τέλος διαλύεται εξαντλημένη και χάνεται για πάντα. Ο Ήρωας με τη μορφή της Συνείδησης προσπαθεί να την κρατήσει στον ίσιο δρόμο. Αν καταφέρει να την κρατήσει, η Ψυχή θα καλέσει τον ηλιακό της άγγελο να τη σώσει.

Τι σημαίνει όμως αυτή η επέμβαση εσωτεριστικά; Η σύνδεση με τον ηλιακό μας άγγελο, μας γεμίζει με την ενέργεια του ουράνιου πυρός που έχουμε μάθει να ονομάζουμε αγάπη. Γιατί η αγάπη εσωτεριστικά, αυτό είναι. Ένας είδος ουράνιας ενέργειας, με πραγματική μορφή. Και για να μας γεμίσει, απαραίτητη είναι η παραίτηση από κάθε επιδίωξη και η έλλειψη ταύτισης με επιθυμίες. Η στάση αυτή που μας φαίνεται τελείως ηθική, στην πραγματικότητα έχει ενεργειακό αντίκρυσμα στον οργανισμό μας. Ανοίγει τα τρία ανώτερα ενεργειακά κέντρα του σώματος μας και τα γεμίζει με ενέργεια. Αλλά για την ενέργεια αυτή πρέπει να είμαστε έτοιμοι, αλλιώς μας κατακαίει.

Ωστόσο το Ιερό Δράμα είναι μερικές φορές κάτι περισσότερο από απλή αναπαράσταση. Η κόρη που παίζει την Περσεφόνη, παρασυρμένη από την ταύτιση με το ρόλο της, οδηγημένη κι η ίδια να βιώσει την πλήρη παραίτηση, κάποιες φορές – όχι πάντα αλλά κάποιες φορές – αφήνει να γλιστρήσει από μέσα της η ίδια η ζωή. Μένει στο κέντρο της σκηνής ζωσμένη από τις αναθυμιάσεις και είτε δεν μπορεί – ζαλισμένη – είτε δε θέλει να εγκαταλείψει το χώρο. Έτσι χάνεται συνειδητά από τη ζωή και αποχωρεί ενωμένη με το δικό της ηλιακό άγγελο.

Έχοντας βιώσει μία τέτοια εικόνα, οι μυημένοι συνειδητοποιούσαν ότι το περιεχόμενο των Μυστηρίων δεν είναι μία απλή θεωρία, αλλά μία κατάσταση βίωσης πραγμάτων που μόνο θεωρητικά μπορούσε κανείς να προσεγγίσει ως τότε. Αποτελεί μάθημα ζωής για ανθρώπους σαν τον Αισχύλο, το Σοφοκλή και άλλους επιφανείς Αθηναίους που τότε έπαιρναν μέρος στην τέλεση των Μυστηρίων. Δεν είναι τυχαίο που η ανάπτυξη και η πρόοδος μιας πόλης κράτους ή ενός έθνους στην πιο σύγχρονη εποχή συνδυάζεται κάποιες φορές με τη δράση κάποιων εσωτερικών σχολών που εξωτερικεύονται στο λαό τους και τον μπολιάζουν με διδάγματα για την εξέλιξη του.

Ο Αισχύλος και οι συμπολίτες του Αθηναίοι έχοντας πίσω τους τις διδαχές της εσωτερικής σχολής της Ελευσίνας κλήθηκαν σύντομα να δείξουν την ποιότητα τους ως ήρωες και δημοκρατικοί πολίτες. Λίγο μετά τη μύηση του Αισχύλου στα Μυστήρια τόσο αυτός όσο και πολλοί συμπολίτες του κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν την επίθεση των Περσών. Ο θρίαμβος τους στο πεδίο των μαχών τους έδωσε την αναγκαία αυτοπεποίθηση για να αναπτυχθούν σαν Πόλη. Τους δίδαξε όμως ότι εκτός από τη θεία αγάπη, η ομόνοια και η ανθρώπινη αγάπη μπορούν να φέρουν στη γήινη ύπαρξη μας σημαντικά επιτεύγματα.

Ήταν ο συνδυασμός των εμπειριών αυτών – της θείας διδασκαλίας και του θριάμβου της ανθρώπινης αξιοπρέπειας – που χαρακτήρισε το έργο του Αισχύλου. Ξεκινώντας από το έργο του Πέρσες υμνεί τη σημασία της συνεργασίας όλων των ανθρώπων για την επίτευξη του κοινού σκοπού. Το μεγαλύτερο έργο του όμως παραμένει η τριλογία του Προμηθέα. Προμηθέας Πυρφόρος, Προμηθέας Δεσμώτης και Προμηθέας Λυόμενος. Από την τριλογία του αυτή μόνο η δεύτερη έχει μείνει σε μας και αποσπάσματα από την τρίτη. Η τριλογία παρουσιάζει τον Προμηθέα που σαν άλλος υδροχοϊκός μύστης επιστρέφει με τη θέληση του στη γη για να διδάξει τους ανθρώπους τη δύναμη της φωτιάς, της ενέργειας (κουνταλίνι θα έλεγαν σήμερα οι γνωστικοί). Με αυτή οι άνθρωποι θα μπορέσουν να ελευθερωθούν από τα δεσμά τους και να ανέλθουν στους ουρανούς. Για να το κάνει αυτό όμως αναγκάζεται να εισέλθει και πάλι στο βασανιστικό τροχό των ενσαρκώσεων.

Το δώρο του επιτρέπει στον άνθρωπο να αποκτήσει τη δική του εστία φωτιάς. Ο άνθρωπος μπορεί πια να προχωρήσει βασισμένος στις δικές του δυνάμεις χωρίς να χρειάζεται τους θεούς (και πράγματι οι γνωστικοί πιστεύουν ότι η Ψυχή δεν προϋπάρχει αλλά καλούμαστε να τη δημιουργήσουμε με τις δικές μας δυνάμεις). Στη σκηνή του Προμηθέα Δεσμώτη ο Αισχύλος τολμά να προχωρήσει σε κάτι που για τα Ελευσίνια Μυστήρια θεωρούνταν ύβρις. Η αυτοπεποίθηση του Αθηναίου πολίτη που έχει έλθει νικητής από τους Περσικούς Πολέμους και νιώθει ότι δε χρειάζεται και τόσο το μεταφυσικό εκφράζεται μέσα από τη ρήση του Προμηθέα, που διηγούμενος την ιστορία της διαφωνίας του με το Δία, εκστομίζει ότι μία ημέρα κι ο ίδιος ο παντοδύναμος Δίας θα φτάσει η στιγμή που θα ταπεινωθεί. Κάποιος από τους απογόνους του θα έρθει στη γη με ένα όπλο δυνατότερο από τις βροντές και τους κεραυνούς και τότε κι ο ίδιος ο Δίας θα μάθει ότι στη ζωή άλλο εξουσία και άλλο δουλεία.

Μεγάλες κουβέντες για να ειπωθούν στο θεατρικό κοινό της αρχαίας Αθήνας. Πόσο μάλιστα που ειπώθηκαν από τον ίδιο τον Αισχύλο, που έπαιζε και το ρόλο του Προμηθέα –πρωταγωνιστή. Η ύβρις βεβαίως δεν μπορεί και δεν αρμόζει να μείνει αναπάντητη. Ομάδα μισθοφόρων, πληρωμένη από πολιτικούς του αντιπάλους εισέρχεται στην ορχήστρα, έτοιμη να δολοφονήσει επιτόπου τον Αισχύλο για την ανήκουστη βλασφημία του. Ο ίδιος αντιμετωπίζει με θάρρος την απόπειρα και μπροστά στους έκπληκτους θεατές κατεβαίνει και μεγαλοπρέπεια από τη σκηνή και πηγαίνει στο κέντρο της ορχήστρας εκεί που βρίσκεται ο ιερός βωμός. Αγκαλιάζει με το σώμα του το βωμό, αφήνοντας τον εαυτό του στο έλεος του θεού και επικαλούμενος το Διόνυσο. Οι δολοφόνοι του είναι αδύνατο να συνεχίσουν καθώς ο ικέτης στο βωμό θεωρείται ιερός και ο βωμός δεν μπορεί να μολυνθεί με αίμα. Οι θεατές σηκώνονται όρθιοι και ζητωκραυγάζουν έξαλλα για το θάρρος και την αυταπάρνηση του Αισχύλου.

Στιγμές μοναδικές στην ιστορία του αρχαίου θεάτρου, στιγμές που κόστισαν όμως οριστικά και την εύνοια που απολάμβανε ως τότε ο Αισχύλος στις τάξεις των Ευμολπιδών. Μπορεί ο Αισχύλος να γλίτωσε τη δολοφονία, πέφτει όμως σε δυσμένεια. Τη θέση του παίρνει πλέον ως διάδοχος του ο Σοφοκλής. Εκλεκτός κι αυτός των επιφανών Αθηναίων και μυημένος στα Ελευσίνια Μυστήρια, αλλά λιγότερο πρόθυμος για αχρείαστες αποκαλύψεις. Με το Σοφοκλή η παρέμβαση των μυημένων στην ιστορία του αρχαίου θεάτρου δείχνει να κλείνει. Ο Ευριπίδης και οι μεταγενέστεροι τραγικοί, αν και μοναδικοί συγγραφείς, δεν είναι μυημένοι. Τα θέματα που πραγματεύονται δεν αγγίζουν το ζήτημα της ψυχής και του θείου, αλλά τις καθημερινές υποθέσεις των ανθρώπων. Τα μυστικά των Μυστηρίων δεν απειλούνται πλέον με αποκάλυψη και ο κόσμος αντιμετωπίζει το θέατρο όπως περίπου το αντιμετωπίζει και σήμερα. Η ανθρωπότητα δε θα μάθει ποτέ στην πραγματικότητα τι ακριβώς γινόταν την τρίτη ημέρα της γιορτής των Μεγάλων Μυστηρίων και θα περιοριστεί σε εικασίες και υποθετικές αφηγήσεις για να προσεγγίσει το μυστήριο – όπως και η παραπάνω.

Επίλογος

Πολλά μπορούν να ειπωθούν για την προσέγγιση του συγγραφέα. Πολλά ίσως και για τον υποφαινόμενο και την υποκειμενική σκοπιά που αντιμετώπισε το έργο του συγγραφέα. Ωστόσο ένα συμπέρασμα που θα μπορούσε να βγάλει κανείς είναι ότι πολλά πράγματα στην ανθρώπινη ιστορία δεν είναι όπως φαίνονται και υπάρχουν πολλά γεγονότα και πρωτοβουλίες που κρύβουν πίσω τους ενέργειες που δεν έχουν προβληθεί επαρκώς από την σύγχρονη ιστορία. Ελπίζω ότι με αναφορές σαν αυτό το άρθρο και τις παραπομπές της βιβλιογραφίας, αυτά τα θέματα θα αναδειχθούν περισσότερο και θα προβληματίσουν τους ανθρώπους της αναζήτησης.

Βιβλιογραφία

Posted in Άρθρα | Tagged | Σχολιάστε

Η γένεσις της Τραγωδίας και η Επίδραση των Ελευσινίων Μυστηρίων – Μέρος Ι

Πρόλογος – Λίγα λόγια για το συγγραφέα.

Το θέμα της γένεσης της τραγωδίας και της σύνδεσης της με τη μυστηριακή θρησκεία των Ελευσινίων απασχόλησε αρκετούς οπαδούς της αναβίωσης του αρχαίου ελληνικού θεάτρου στο τέλος του 19ου και τις αρχές του 20ου αιώνα. Ο κλασσικισμός του 19ου αιώνα έδωσε τη θέση του στο ρομαντισμό, που μπολιασμένος από εσωτερικές διδασκαλίες, μυημένων ποιητών ή εσωτεριστών φιλοσόφων έδωσε ως καρπούς την αναβίωση των ολυμπιακών αγώνων και του αρχαίου θεάτρου μέσα από την αναβίωση της δελφικής ιδέας.

Ένας από τους θαυμαστές της αρχαίας τραγωδίας που προσπάθησε να κάνει τις πρώτες συνδέσεις της με αυτό που την εποχή εκείνη ονομαζόταν μυστηριακό δράμα είναι κι ο Εδουράρδος Συρέ. Ο Συρέ γεννήθηκε στο Στρασβούργο στις 21 Ιανουραρίου 1841. Έχασε τους γονείς του σε μικρή ηλικία. Σπούδασε νομικά αλλά εγκατέλειψε τη νομική για να ασχοληθεί με τη λογοτεχνία. Φοίτησε λογοτεχνία στα πανεπιστήμια της Βόννης, του Μονάχου και του Βερολίνου. Στο Μόναχο γνωρίστηκε με μία άλλη μεγάλη προσωπικότητα της τέχνης και του εσωτερισμού, τον Ρίχαρντ Βάγκνερ. Κοντά του ξεκίνησε η μύηση του στα θέματα της μεταφυσικής. Στην πορεία της ζωής του ευτύχησε να συναντηθεί με τον κορυφαίο γερμανό εσωτεριστή Ρούντολφ Στάινερ, κοντά στον οποίο κορυφώθηκε και η μυητική του πορεία.

Το 1862 εγκαθίσταται στο Παρίσι. Συνεργάζεται με λογοτεχνικά περιοδικά και συμμετέχει σε πολλές λογοτεχνικές δραστηριότητες. Αναχωρεί για την Ιταλία το 1871 με σκοπό να ολοκληρώσει το έργο του «Το μυστικό δράμα» και στη Φλωρεντία γνωρίζεται με τη μελλοντική μούσα του, Αλβάνα Μανιάτη. Εκείνη είναι κερκυραϊκής καταγωγής και μυημένη σε βάθος στον εσωτερισμό. Κάτω από την επίδραση της συντάσσει το μεγαλειώδες έργο του «Οι μεγάλοι μύστες», που τον έκανε παγκοσμίως γνωστό και μεταφράστηκε σε πολλές γλώσσες σε όλο τον κόσμο.

Το 1873 ταξιδεύει στην Ανατολή. Επισκέπτεται την Αίγυπτο, την Παλαιστίνη και την Ελλάδα. Γράφει άρθρα και βιβλία που δεν έχουν όμως πάντα την ανάλογη επιτυχία. Το «Η Γένεσις της Τραγωδίας» είναι ένα από αυτά τα έργα του. Το συγκεκριμένο έργο εκδόθηκε ανολοκλήρωτο, καθώς δεν πρόλαβε να το τελειώσει. Ο θάνατος τον πρόλαβε πριν καταφέρει να ολοκληρώσει την πορεία που είχε στο μυαλό του γι’ αυτό το έργο.

Εισαγωγή – Οι Τέχνες και τα Μυστήρια

Ο Συρέ όπως και ο Βάγκνερ πίστευε ότι οι καλές τέχνες δεν πρέπει να διαχωρίζονται αλλά να δημιουργούν μεταξύ τους συνθέσεις. Γι’ αυτό και εκτιμούσε τις αναπαραστικές τέχνες όπως το θέατρο, γιατί μέσω αυτού μπορούσαν να συντεθούν οι επιμέρους τέχνες της μουσικής, της ζωγραφικής, κλπ. Θαύμαζε όμως το θέατρο και για ένα άλλο λόγο. Πίστευε ότι μέσα από αυτό, αλλά και μέσα από τις τέχνες γενικότερα, ο θεατής μπορεί να βιώσει συμπαντικές αλήθειες και να οδηγηθεί ακόμα και σε μυήσεις.

Με βάση αυτά τα πιστεύω του έκανε μία απόπειρα να προσεγγίσει το αρχαίο θέατρο από την πλευρά του Εσωτερισμού. Το συνέδεσε με τα Ελευσίνια Μυστήρια, κατά τη διάρκεια των οποίων ο ίδιος πίστευε ότι η μύηση των παρευρισκομένων γινόταν μέσα από διαδικασίες που θύμιζαν πολύ θεατρικά δρώμενα. Παράλληλα πίστευε ότι και το αρχαίο θέατρο κατά τη γέννηση του στην αρχαία Αθήνα ξεκίνησε στην αρχή ως μερική αποκάλυψη των όσων λάμβαναν χώρα κατά τη διάρκεια των Ελευσίνιων Μυστηρίων. Η προσέγγιση του αυτή βασιζόταν μεταξύ άλλων και στο γεγονός ότι δύο από τους θεμελιωτές του αρχαίου θεάτρου, ο Αισχύλος και ο Σοφοκλής ήταν μυημένοι σε αυτά.

Κατά την άποψη του Συρέ η αποκάλυψη των Ελευσινίων Μυστηρίων ξεκίνησε από ένα ατύχημα. Το ατύχημα αυτό ανάγκασε τους ιεροφάντες των Μυστηρίων να επιτρέψουν την αποκάλυψη μέρους των Μυστηρίων, ορκίζοντας όμως παράλληλα τους θεατρικούς «παραγωγούς» στην απόκρυψη του μέγιστου των μυστικών, που διδασκόταν στα Μυστήρια και που είχε να κάνει με την πορεία της Ψυχής μετά το θάνατο.

Ας δούμε όμως πιο αναλυτικά τι πίστευε ο Συρέ για τη γένεση της αρχαίας τραγωδίας, καθώς και για τον τρόπο που η γένεση της συνδεόταν με το περιεχόμενο των Ελευσινίων Μυστηρίων. Αναγκαίο ωστόσο είναι να κάνουμε την επισήμανση ότι πρόκειται για μία υπόθεση, καθώς ιστορικά κανείς δε γνωρίζει το πλήρες περιεχόμενο των Μυστηρίων. Ας διαβάσουμε λοιπόν τη συγκεκριμένη προσέγγιση κι ας κρίνουμε μόνοι μας τις σχέσεις και τις συνάφειες που ισχυρίζεται ότι υπάρχουν μεταξύ αυτών και του μυητικού – ή απλά καλλιτεχνικού – θεάτρου της εποχής μας.

Η γέννεση της Τραγωδίας

Βρισκόμαστε στην Αθήνα του έκτου αιώνα π.Χ. Οι γιορτές του Διονύσου γιορτάζονται με ιδιαίτερη λαμπρότητα στην ευρύτερη περιοχή της Αττικής. Οι χωρικοί της υπαίθρου έχουν μάθει καλά τις ημέρες των γιορτών και είναι πάντα έτοιμοι να μπουν στο κλίμα χωρίς ιδιαίτερες προετοιμασίες. Οι κατσικοπόδαροι Σάτυροι και οι κερασφόροι Φαύνοι γεμίζουν τα χωριά της Αττικής και τραγουδούν πονηρά τραγούδια, πειράζοντας τον κόσμο και φορτίζοντας σεξουαλικά την ατμόσφαιρα των γιορτών. Το κρασί ρέει άφθονο και ο μύθος του Διονύσου που τεμαχίζεται και ανασταίνεται συνδυάζεται στο μυαλό του κόσμου με τον κύκλο των εποχών και το κρασί που βγαίνει από το πάτημα των σταφυλιών. Στη ζωή όλα έχουν ένα τέλος, γι’ αυτό καλό είναι να τη χαρούμε, αλλά από την άλλη κι από κάθε τέλος κάτι καινούριο θα βγει, κάτι καλό και γευστικό όπως το κρασί, κάτι πιο λεπτό στη γεύση και μετασχηματισμένο σε σχέση με την προηγούμενη μορφή του.

Οι Σάτυροι και οι Φαύνοι γυρίζουν τα χωριά παίζοντας μουσική με τους αυλούς και τις φόρμιγγες. Απαγγέλουν αυτοσχέδια ποιήματα και στήνουν αυτοσχέδιους χορούς. Συνδυάζονται σε παρέες γλεντζέδων – θιάσους που τριγυρνούν την Αττική από χωριό σε χωριό και στήνουν αυτοσχέδιες παραστάσεις με μουσική, χορό και απαγγελία. Με το καιρό κάποιες παρέες γίνονται πιο μόνιμες και κατεβαίνουν κάθε χρόνο στις γιορτές. Ίσως και να μαζεύουν και τα κεράσματα των θεατών, ίσως και να παίρνουν και το κατιτίς τους, οι θίασοι αυτοί αποκτούν φήμη στην Αττική κι ο κόσμος περιμένει πώς και πώς την έλευση τους.

Ένας από αυτούς τους θιάσους είναι ο θίασος του Θέσπη. Ο Θέσπης δείχνει να έχει αρκετή έμπνευση για να ξεχωρίσει το όνομα του από τον υπόλοιπο θίασο και να συγκεντρώσει μόνος του την προσοχή του κοινού. Αντιλαμβάνεται το ενδιαφέρον που προκύπτει από αυτή την καινοτομία και παίρνει πάνω του μεγαλύτερους «ρόλους», αφηγούμενος ιστορίες. Εισάγει την έννοια του διαλόγου μεταξύ του ιδίου που αφηγείται την ιστορία και του χορού, του υπόλοιπου θιάσου που απαντά, σχολιάζει και δίνει το πλαίσο του μύθου. Είναι πασίγνωστος στην Αττική κι όλοι περιμένουν πώς και πώς πότε θα περάσει από το χωριό τους για να αρχίσουν το κέφι.

Μεθυσμένος ίσως από τη δόξα του και την αγάπη του κοινού του ο Θέσπις ψάχνει τρόπους να κρατήσει το ενδιαφέρον του κοινού του και να αυξήσει την προσοχή του. Αποφασίζει λοιπόν να τολμήσει το αδιανόητο, ταυτιζόμενος στις γιορτές με το ρόλο του ίδιου του Διονύσου. Ανεβαίνει στις αυτοσχέδιες σκηνές και υποδύεται τον ίδιο το θεό, αναπαριστώντας το Θείο Δράμα του τεμαχισμού και της Ανάστασης του. Συνδιαλέγεται με τους χορευτές του, που τριγυρίζουν γύρω του, ντυμένοι Σάτυροι και Φαύνοι και προσφέρει στον κόσμο μία μοναδική στιγμή, καθώς αυτός παρακολουθεί μπροστά του την αναπαράσταση του Θείου Δράματος.

Στην πόλη επικρατεί πανικός. Το τόλμημα του Θέσπη μεταδίδεται από στόμα σε στόμα. Όλοι θέλουν να τον δουν και να τον παρακολουθήσουν. Μεθυσμένοι και επηρεασμένοι από το Δράμα οι χωρικοί παραδίδονται σε μεθύσια και όργια άνευ προηγουμένου. Η έκσταση και το μεθύσι για τους αρχαίους είναι συνυφασμένα με την αποχώρηση από την καθημερινότητα και τα πεζά στοιχεία της καθημερινής ζωής. Είναι μέρος της «ανάστασης» της ψυχής και του περάσματος της σε μία άλλη κατηγορία ύπαρξης.

Γεγονός είναι όμως ότι όπως σε κάθε εποχή λίγοι άνθρωποι βλέπουν αυτά τα όργια συμβολικά. Οι περισσότεροι κρατάνε σαν ηθικό δίδαγμα ότι κάποια στιγμή η ζωή τελειώνει και «ποιος ξέρει τι θα είμαστε μετά;». Τα όργια και οι τελετές είναι μία δικαιολογία για την έξαρση των σεξουαλικών παθών και η υποδαύλιση τους από το Θέσπη, που θυμίζει ότι ο θάνατος έρχεται για όλους, εξαπλώνει ένα κύμα οργιαστικής γιορτής στην Αθήνα. Οι προύχοντες της πόλης θορυβούνται. Το πλήθος μπορεί να γίνει ανεξέλεγκτο. Η ιστορία του Διονύσου δε γίνεται κατανοητή από τον απλό χωρικό ως ιστορία ανάστασης, αλλά περισσότερο ως ιστορία θανάτου και γιορτής. Με το να αναπαριστά το Διόνυσο, ο Θέσπις δοκιμάζει για τη δική του δόξα να βγάλει προς τα έξω ένα μυστικό που έπρεπε να διδάσκονται μόνο οι μυημένοι, γιατί, αν έβγαινε προς τον απλό λαό, η παρεξήγηση του θα έφερνε τα αποτελέσματα που έβλεπαν όλοι τώρα μπροστά τους. Ποιος ξέρει άλλωστε από πού είχε μάθει κι ο ίδιος αυτά που αναπαριστούσε κι αν τα αναπαριστούσε σωστά ή έλεγε στον κόσμο άλλα αντί άλλων.

Ο Σόλων είναι τότε άρχοντας της Αθήνας. Γνωστός για τη σοφία και τη σύνεση του διατάζει να φέρουν μπροστά του το Θέσπη. Τον επιπλήττει για την ύβρι του και τον ρωτάει πού βρήκε το θράσος να παρουσιάζει τόσα ψέματα στον κόσμο. Δε φτάνει όμως πια μόνο αυτό. Πρέπει με κάποιο τρόπο να αποκατασταθούν κάποιες αλήθειες στα μάτια των χωρικών. Δεν μπορεί τα Μυστήρια να προωθούν τις ξέφρενες οργιαστικές απολαύσεις, χωρίς βαθύτερο νόημα και ουσία. Οι επιφανέστεροι των Αθηνών στρέφονται στο πρόσωπο ενός από τα εξέχονται μέλη τους, στο πρόσωπο του Αισχύλου. Σε αυτόν αναθέτουν το βαρύ φορτίο να πει σωστά την ιστορία, αλλά και να κρατήσει μακριά από τους αμύητους αυτά που δεν ήταν σε θέση να κατανοήσουν και να ξέρουν.

Στο δεύτερο μέρος: Η συνεισφορά του Αισχύλου στην Αρχαία Τραγωδία

Posted in Άρθρα | Tagged | Σχολιάστε